|
William Shakespeare (1564-1616) was een Engels dichter, acteur en toneelschrijver uit de 16e en vroege 17e eeuw die 400 jaar later nog steeds sterk tot de verbeelding spreekt. In de voorbije vier eeuwen verschenen heel wat literaire vertalingen van zijn werk. Hedendaagse Nederlandse vertalingen zijn echter vrij schaars, en nog schaarser zijn de vrij beschikbare vertalingen. Vandaar dat ik het plan heb opgevat om aan deze website te beginnen bouwen.
Hoewel ook commerciële publicaties aandacht zullen krijgen, is het de bedoeling van deze website om integrale vertalingen van Shakespeares toneelstukken en gedichten in het Nederlands te plaatsen. Ik ben zelf bezig met het vertalen van de sonnetten en de grote tragedies van Shakespeare en die gaan hier binnenkort ook een plaatsje krijgen. Hopelijk lopen ook andere vertalers warm voor dit project. Goede vertalingen zijn dus altijd welkom.
Op het web vind je talrijke, overwegend Engelstalige websites gewijd aan het leven en het werk van Shakespeare. Dit Nederlandstalig project heeft een wat nauwere focus dan de meeste van die sites. Enerzijds beoogt het om een overzicht te bieden van wat er in de afgelopen vier eeuwen is verschenen aan Nederlandse vertalingen, anderzijds biedt het hedendaagse auteurs-vertalers een platform om hun vertalingen te publiceren. Deze website is door de aard en de opzet dan ook permanent in ontwikkeling.
Over mijn eigen werk en andere vertalingen
Bij vertalingen, zelfs bij de beste, gaat er altijd iets verloren. Dat is onvermijdelijk. Ook bij vertalingen van Shakespeares werk- de sonnetten, de toneelstukken- is het niet eenvoudig om vorm en inhoud zo goed mogelijk op elkaar af te stemmen. In het moderne Nederlands klinken vijfvoetige jamben namelijk niet zo natuurlijk als in het Engels, waardoor vertalers soms hun toevlucht zoeken tot langere versregels. Zo biedt de alexandrijn, de zesvoetige jambische versregel, de dichter van ons taalgebied wat meer ademruimte, Het is steeds een zoeken naar het beste compromis, waarbij niet te ver mag worden afgeweken van de oorspronkelijke betekenis van de tekst, terwijl wat gezegd wordt... nog zegbaar blijft. Ik hou mezelf voortdurend voor ogen (voor oren eigenlijk) dat Shakespeares teksten in de eerste plaats bedoeld zijn om luidop te lezen. De verzen moeten soepel klinken, niet vergezocht. Verder hecht ik zelf veel belang aan ritme en klank. Of dat altijd een gelukt resultaat oplevert is een vraag die alleen de lezer zelf kan beoordelen.
Hoe dan ook is er steeds wel plaats voor een nieuwe vertaling van Othello, Romeo and Juliet en al die andere onvergankelijke stukken van Shakespeare, Geen enkele vertaling is namelijk perfect. Van de vertalingen die ik ken, en zonder uitzondering apprecieer, zijn er die heel tekstgetrouw, maar wat ‘ondichterlijk’ klinken, terwijl andere die kwaliteit wel hebben maar naar mijn smaak wat te ver van het origineel afwijken. Oudere vertalingen, zoals die van Moulin en Burgersdijk, zit ik soms te bewonderen om hun vondsten en perfecte enjambementen die toch dicht bij het origineel blijven. Ik benijd hen ook een beetje om het vrij gebruik dat ze toen konden maken van naamvallen, waardoor de versregel veel compacter klonk. Van de moderne toneelvertalingen maakt die van Jan Jonk nu terecht opgang. En als vertaler van de sonnetten van Shakespeare is Arie van der Krogt in mijn boekje onovertroffen. Omdat ik Belg ben, wil ik ook hulde brengen aan Willy Courteaux, de man die als een van de weinigen het volledige toneelwerk van Shakespeare vertaalde. Zijn “Verzameld werk” blijft een monument binnen de Nederlandse vertalingen van Shakespeare.
Ik wens u veel leesplezier op deze website,
Jules Grandgagnage.
(Julien Grandgagnage)
|
